Bab8-Proses Pengambilan Tanah

BAB 8

 

PROSES PENGAMBILAN BALIK TANAH

APT 1960 ini mula diperkenalkan di Semenanjung Malaysia bertujuan untuk mengemaskinikan undang-undang yang ada selaras dengan kehendak Perkara 13 dan Perkara 13(2) Perlembagaan Persekutuan. Perkara 13 memperuntukkan bahawa sesuatu undang-undang mengenai pengambilan tanah perlu dibentuk bagi membolehkan pengambilan tanah dibuat manakala Perkara 13(2) pula menggariskan bahawa mana-mana harta persendirian tidak boleh diambil kecuali dengan bayaran pampasan yang mencukupi. Salleh Buang (1993) pula berpendapat bahawa pengenalan APT 1960 bertujuan untuk mewujudkan satu prosedur yang seragam bagi semua enakmen tanah yang telah diwujudkan sebelum ini agar selari dengan kehendak Perkara 13, Perlembagaan Persekutuan. Hal ini juga bertujuan untuk mewujudkan satu mekanisme yang pantas bagi membolehkan pengambilan balik tanah dilaksanakan dengan cepat apabila tanah dikehendaki untuk tujuan pembangunan.

 

8.4       PROSES PENGAMBILAN TANAH

Proses pengambilan tanah di Semenanjung Malaysia seperti yang diperuntukkan oleh APT 1960 bermula apabila mana-mana agensi kerajaan, perbadanan atau orang perseorangan memohon untuk mengambil mana-mana tanah bagi tujuan tertentu seperti yang dibenarkan di bawah peruntukan Seksyen 3(a) (b) dan (c). Pengambilan tanah dibenarkan bagi apa-apa tujuan awam atau untuk apa-apa tujuan yang pada pendapat Pihak Berkuasa Negeri (PBN) akan memberi faedah terhadap pembangunan ekonomi atau bagi apa-apa tujuan kediaman, pertanian, perlombongan, perindustrian dan rekreasi. Pihak yang ingin mengambil tanah perlu terlebih dahulu mengenal pasti tanah yang akan diambil, menyediakan pelan cadangan pengambilan tanah, mengemukakan laporan anggaran penilaian daripada JPPH termasuklah mengemukakan laporan lengkap cadangan projek yang akan dilaksanakan kelak.

Sebelum cadangan pengambilan boleh diluluskan oleh PBN, pentadbir tanah perlu mempertimbangkan setiap permohonan pengambilan tanah oleh agensi terlibat sama ada tanah yang hendak diambil telah mendapat kelulusan pembangunan oleh pemiliknya. Sekiranya kelulusan pembangunan telah diberikan kepada pemilik tanah, maka pentadbir tanah boleh terus menolak permohonan tersebut. Sekiranya tiada kelulusan pembangunan pernah diberikan kepada pemilik tanah, maka pentadbir tanah akan menghantar permohonan dan dokumen sokongan untuk pertimbangan dan kelulusan Unit Perancang Ekonomi Negeri (UPEN) atau Jawatankuasa Perancangan Negeri (JPN).

UPEN setelah menerima permohonan daripada agensi atau individu yang memohon akan memastikan sama ada terdapat peluang untuk pemilik tanah menjalankan usaha sama dengan agensi yang memohon tanah berkenaan. Sekiranya wujud peluang yang membolehkan projek secara usaha sama antara pemilik tanah dengan agensi memohon, maka UPEN akan memberi arahan kepada agensi atau individu yang memohon tanah untuk mengadakan rundingan dengan pemilik tanah bagi membentuk usaha sama, perkongsian keuntungan dan perkiraan komersial lain seperti pembahagian ekuiti. Setelah pihak memohon mengadakan rundingan dengan pemilik tanah, maka setiap laporan terperinci hendaklah dikemukakan semula kepada UPEN. Sekiranya kedua-dua belah pihak mencapai persetujuan untuk menjalankan usaha sama, maka cadangan pengambilan tanah berdasarkan peruntukan Seksyen 4, Akta Pengambilan Balik Tanah, 1960 tidak akan diteruskan.

Setelah PBN berpuas hati bahawa tanah berkenaan tidak boleh dijalankan secara usaha sama dengan pemiliknya dan tanah berkenaan pula diperlukan bagi melaksanakan apa-apa maksud projek awam atau untuk apa-apa tujuan yang pada pendapat PBN akan memberi faedah terhadap pembangunan ekonomi atau bagi apa-apa tujuan kediaman, pertanian, perlombongan, perindustrian dan rekreasi, maka suatu pemberitahuan dalam Borang A akan disiarkan dalam Warta Kerajaan Negeri. Penyiaran Notis Borang A ke dalam Warta Kerajaan Negeri menandakan bahawa tanah-tanah akan diambil oleh kerajaan seperti yang diperuntukkan oleh Seksyen 4, APT 1960.

Kemudian, Notis Borang B akan dikeluarkan yang memberi kuasa kepada mana-mana pegawai Pejabat Tanah atau wakilnya untuk memasuki mana-mana tanah yang akan diambil bagi tujuan pemeriksaan dan pengukuran tanah. Tujuan pemeriksaan tanah adalah untuk mengkaji kesesuaian tanah diambil manakala pengukuran tanah adalah untuk memastikan keluasan tanah yang terlibat dengan pengambilan. Setelah melakukan pengukuran tanah berkenaan, pegawai dikehendaki menyediakan senarai tanah yang akan diambil untuk disampaikan kepada PBN bagi mendapat kelulusan untuk melakukan cadangan pengambilan tanah. Senarai tanah yang diambil akan dibentangkan di dalam Borang C.

Setelah PBN berpuas hati dengan cadangan pengambilan balik tanah, maka kelulusan cadangan pengambilan tanah akan diberikan kepada agensi memohon. Satu tindakan yang perlu dilakukan oleh pentadbir tanah di kawasan terlibat ialah memastikan cadangan pengambilan tanah yang menggunakan Borang D disiarkan dalam Warta Kerajaan Negeri. Oleh itu, pentadbir tanah perlu menghantar notis cadangan pengambilan tanah ke Percetakan Nasional untuk dicetak dan kemudiannya memastikan notis Borang D diedarkan untuk pengetahuan umum. Pengeluaran Borang D bermakna kerajaan telah mengesahkan bahawa tanah tersebut akan diambil. Tarikh pengumuman cadangan pengambilan tanah yang menggunakan Borang D penting kerana akan digunakan sebagai tarikh penilaian tanah yang sekiranya jarak antara pewartaan Borang B dengan pewartaan Borang D dibuat melebihi tempoh satu tahun.

Borang E pula akan dikeluarkan oleh pentadbir tanah untuk memanggil semua pemilik-pemilik tanah terlibat bagi menghadiri perbicaraan awam. Tujuan perbicaraan awam adalah untuk memeriksa pihak lain yang mempunyai kepentingan atau pihak yang boleh dipercayai mempunyai kepentingan terhadap tanah yang akan diambil balik termasuklah berbincang dengan pemilik-pemilik tanah tentang tuntutan pampasan yang sewajarnya. Sebelum menghadiri perbicaraan awam, terlebih dahulu satu bentuk Notis Borang F akan diserahkan kepada pemilik-pemilik tanah yang meminta mana-mana pihak yang merasakan mempunyai kepentingan terhadap tanah terlibat untuk mengemukakan dokumen tuntutan secara bertulis kepada pentadbir tanah dalam tempoh yang ditetapkan dalam notis berkenaan.

Perbicaraan awam akan hanya dilaksanakan selepas genap 21 hari dari tarikh penyerahan notis panggilan perbicaraan dibuat seperti diperuntukkan di bawah Seksyen 12, APT 1960. Pentadbir tanah akan menentukan tarikh, masa dan tempat untuk dijalankan perbicaraan awam yang akan di pengerusi sendiri oleh pentadbir tanah terlibat. Pada masa berkenaan, perundingan pampasan akan dijalankan antara pihak yang terlibat sama ada pemilik-pemilik tanah diwakili oleh penilai swasta atau sebaliknya. Perbicaraan akan diadakan mengikut lot-lot terlibat dan mungkin akan memakan masa yang panjang.

Sebaik sahaja selesai perbicaraan, pentadbir tanah perlu menyediakan Borang G dengan menyenaraikan nama pihak yang berkepentingan dan jumlah pampasan yang diumpukkan kepadanya. Award sepatutnya berdasarkan kepada keputusan yang dicatatkan dalam catatan siasatan. Pada peringkat ini jumlah pampasan secara bertulis akan dapat diketahui pada borang tersebut. Borang tersebut secara terperinci akan menerangkan keluasan tanah yang diambil, pihak yang berkepentingan dan jumlah award yang akan ditawarkan.

Setelah memeriksa semua butiran lengkap dalam Borang G dan menandatanganinya, Borang H akan disediakan untuk diserahkan kepada agensi pemohon dan juga pemilik-pemilik tanah terlibat. Tugas pentadbir tanah pada peringkat ini adalah memastikan supaya salinan Borang G dan Borang H dihantar bersekali kepada pemilik-pemilik tanah terlibat. Tugas pemilik tanah adalah untuk memberi jawapan sama ada menerima atau menolak tawaran tersebut. Terdapat tiga pilihan yang boleh dibuat iaitu sama ada menerima tawaran tersebut atau menerima tawaran dengan membuat bantahan ke mahkamah atau enggan menerima pampasan yang ditawarkan. Bagi mana-mana pemilik yang menerima tawaran pampasan dengan membuat bantahan, pentadbir tanah perlu menahan 25 peratus daripada jumlah keseluruhan pampasan. Bagi pemilik tanah yang enggan menerima tawaran pampasan, pihak berkuasa akan menahan kesemua wang pampasan ke akaun mahkamah.

Notis Borang I akan dikeluarkan oleh Pengarah Tanah dan Galian (PTG) sekiranya mana-mana tanah dikehendaki segera bagi apa-apa maksud awam setelah mendapat kelulusan PBN. Mana-mana pengambilan tanah yang diperlukan segera perlu diwartakan terlebih dahulu dalam Warta Kerajaan Negeri oleh pentadbir tanah. Walau bagaimanapun, sekiranya terdapat mana-mana bangunan atas mana-mana tanah yang dijadualkan, pentadbir tanah hendaklah menyampaikan notis dalam Borang J kepada pemilik-pemilik bangunan untuk mengosongkan bangunan berkenaan dalam tempoh tidak lebih daripada 60 hari dari tarikh notis dikeluarkan. Sekiranya bangunan tersebut adalah bangunan kekal, maka nilaian bangunan hendaklah disediakan mengikut keadaan struktur bangunan tersebut tetapi sekiranya bangunan tersebut adalah berbentuk sementara, maka nilaian bangunan sementara perlu disediakan. Walau bagaimanapun, sekiranya bangunan tersebut boleh dipindahkan, kos perpindahan atau kos mendirikan semula bangunan tersebut perlu dibayar.

Sama ada pemilik tanah menerima tawaran atau membawa kes ke mahkamah, proses pengambilan tetap dilakukan. Tindakan seterusnya pentadbir tanah adalah untuk mengeluarkan Borang K sebagai menandakan bahawa tanah telah pun dengan rasminya bertukar tangan menjadi milik PBN. Tindakan seterusnya ialah pentadbir tanah perlu mengeluarkan Borang L yang menghendaki pemilik tanah menyerahkan semula dokumen hak milik kepada Pejabat Tanah untuk tindakan selanjutnya sama ada untuk membatalkan hak milik berkenaan daripada rekod pendaftaran atau menggantikan hak milik baharu kepada pemilik-pemilik tanah.

Seterusnya pemungut dikehendaki mengeluarkan Borang M merujuk kes yang telah dikenal pasti ke Mahkamah Tinggi dan pada masa yang sama pemilik tanah yang terkilan juga dikehendaki mengisi Borang N, membuat permohonan supaya bantahannya didengar di mahkamah dengan mengemukakan alasan yang munasabah. Asas bantahan biasanya tentang saiz tanah yang diambil, amaun pampasan yang ditawarkan, pihak yang sepatutnya menerima pampasan dan pembahagian pampasan yang sepatutnya diterima oleh pihak yang terlibat.

 

 

Borang A Seksyen 4 Tanah berkemungkinan diambil
¯
Borang B Seksyen 5 Kebenaran masuk mengukur
¯
Borang C Seksyen 7 Tanah terlibat untuk pengambilan
¯
Borang D Seksyen 8 Pengisytiharan pengambilan
¯
Borang E Seksyen 10 Notis siasatan
¯
Borang F Seksyen 11 Notis menghendaki keterangan bertulis
¯
Borang G Seksyen 14 Award pampasan bertulis
¯
Borang H Seksyen 16 Notis award dan tawaran pampasan
¯
Borang I Seksyen 19 Perakuan kedesakan
¯
Borang J Seksyen 20 Notis mengosongkan bangunan
¯
Borang K Seksyen 22 Pengesahan tanah telah diambil
¯
Borang L Seksyen 24 Notis mengemukakan dokumen hak milik
¯
Borang M Seksyen 36 Rujukan kepada mahkamah
¯
Borang N Seksyen 38 (1) Memohon bantahan dirujuk kepada mahkamah
¯
Borang O Seksyen 38 (5) Rujukan kepada mahkamah
¯
Borang P Seksyen 43 Mahkamah memutuskan tarikh mula perbicaraan
¯
Borang Q Seksyen 58 Notis pendudukan/penggunaan sementara tanah

 

Rajah 2.1. Proses pengambilan tanah di Semenanjung Malaysia.

 

 

 

KONSEP NILAI PASARAN

Mengikut Malaysian Valuation Standards (2006) nilai pasaran boleh didefinisikan sebagai harga yang dijangka akan diperoleh apabila harta tanah telah bertukar tangan pada tarikh nilaian antara seseorang penjual yang rela menjual kepada seseorang pembeli yang rela membeli setelah harta tanah berkenaan telah dipasarkan di pasaran terbuka untuk tempoh yang munasabah dengan pihak-pihak yang terlibat telah bertindak secara berpengetahuan, berhati-hati dan tidak dipaksa. Definisi lain tentang nilai pasaran harta tanah ialah harga sesuatu harta yang akan diperoleh selepas harta berkenaan telah bertukar tangan di pasaran antara pembeli yang sukarela dan penjual yang sukarela menjual dengan adil antara kedua-dua belah pihak (Allard, 1967). Sementara itu, American Institute of Real Estate Appraiser (AIREA) telah mendefinisikan nilai pasaran harta tanah sebagai harga tertinggi dalam bentuk wang yang boleh diperoleh daripada sesuatu harta tanah sekiranya tanah tersebut dijual di pasaran terbuka dalam masa yang munasabah bagi mendapatkan pembeli yang mempunyai pengetahuan terhadap segala penggunaan yang boleh disesuaikan dan yang boleh digunakan oleh pembeli berkenaan (Davies, 1974; Harrison, 1976)

Mengikut Appraisal Standards for Federal Land Acquisitions (ASFLA) di USA, nilai pasaran telah didefinisikan sebagai sejumlah wang atau lain-lain terma yang munasabah bersamaan dengan nilai wang tunai yang boleh diperoleh daripada penjualan sesuatu harta tanah pada tarikh nilaian dibuat, setelah mengambil kira masa yang munasabah dan memadai untuk memasarkan harta tanah berkenaan di pasaran terbuka dengan jangkaan yang akan boleh diperoleh daripada seorang penjual yang berpengetahuan kepada seorang pembeli yang berpengetahuan di mana kedua-duanya tidak berada dalam keadaan terpaksa untuk membeli atau menjual setelah memberi segala pertimbangan yang wajar terhadap penggunaan ekonomi yang ada pada harta tanah berkenaan (Appraisal Institute USA, 2000).

Sementara itu, agensi-agensi di UK seperti Royal Institution of Chartered Surveyor (RICS), International Standard Valuation Committee (ISVC), Incorporated Society of Valuers and Auctioneers (ISVA) dan Institute of Revenue Rating and Valuation (IRRV) telah bersepakat mendefinisikan nilai pasaran harta tanah sebagai harga terbaik bagi sesuatu kepentingan dalam harta tanah yang hendak dijual untuk pertimbangan wang tunai pada tarikh penilaian dengan mengandaikan:

  • Wujud penjual yang sukarela menjual.
  • Berlaku dalam satu tempoh masa yang munasabah dengan mengambil kira sifat semula jadi harta tanah dan keadaan pasaran semasa untuk memasarkan kepentingan bagi mencapai persetujuan harga dan syarat untuk menyempurnakan sesuatu penjualan.
  • Keadaan pasaran, paras harga nilai dan lain-lain pertimbangan dengan andaian bahawa tarikh pertukaran kontrak adalah sama dengan tarikh nilaian harta tanah.
  • Tidak ada perkiraan diambil terhadap apa-apa tambahan tawaran harga istimewa daripada seorang pembeli.
  • Di mana kedua-dua pihak telah bertindak secara berpengetahuan, berhati-hati dan tanpa paksaan (McParland, McGreal & Adair, 2000; Mackmin, David & Emary, 2000).

 

Nilai pasaran juga didefinisikan dengan jelas di dalam undang-undang pengambilan tanah sendiri. Misalnya, Public Road Act 1993 (NSW) telah mendefinisikan nilai pasaran sebagai sejumlah pampasan yang akan dibayar sekiranya pemilik tanah tidak tergesa-gesa menjual tanah miliknya kepada pembeli yang juga tidak tergesa-gesa untuk membeli dengan tidak mengambil kira:

  • Apa-apa peningkatan atau pengurangan nilai tanah disebabkan oleh kerja-kerja atau sebarang cadangan untuk melaksanakan sesuatu kerja bagi tujuan awam.
  • Apa-apa peningkatan nilai tanah disebabkan oleh kerja-kerja yang dilaksanakan oleh pihak berkuasa sebelum tanah diambil dengan sempurna termasuklah penambahbaikan terhadap tanah berkenaan.
  • Apa-apa kenaikan nilai tanah yang bertentangan dengan mana-mana undang-undang bertulis.

 

APT 1960 di Semenanjung Malaysia juga tidak memberi definisi yang tepat tentang maksud nilai pasaran di bawah mana-mana peruntukannya. Perkara yang sama juga berlaku dalam pentafsiran perundangan negara lain seperti di India, Singapura, Brunei, Hong Kong dan beberapa negara Komanwel yang lain. Perundangan nampaknya senyap dalam hal ini dan membiarkan kepada mahkamah untuk membuat interpretasinya sendiri. Oleh sebab ketiadaan definisi yang jelas tentang istilah nilai pasaran dalam akta berkaitan dengan pengambilan tanah, maka beberapa keputusan kes mahkamah telah digunakan untuk menerangkan konsep nilai pasaran mengikut perundangan negara masing-masing.

 

Nilai pasaran di Malaysia telah diputuskan oleh kes Ng Tiou Hong lawan Pemungut Hasil Tanah Gombak [1984] 2 MLJ 35, apabila hakim menjelaskan nilai pasaran sebagai;

 

  • Harga di mana seseorang penjual yang tidak dipaksa menjual boleh menjangka hasil yang akan diperoleh daripada seseorang pembeli yang tidak dipaksa untuk membeli.
  • Sebarang ketidaksanggupan menjual tidak boleh diambil kira untuk menaikkan nilai tanah termasuklah tahap kesegeraan tanah diperlukan dan sekiranya wujud nilai-nilai sentimental, nilai tersebut perlu diabaikan.
  • Harga pasaran pula dicapai dengan menimbangkan harga jualan tanah di kawasan sekitar tanah berkenaan.
  • Segala nilai potensitanah yang wujud sebelum pengisytiharan pengambilan tanah hendaklah diambil kira dalam penentuan pampasan.
  • Penilaian tanah perlu mengambil kira faktor-faktor yang mempengaruhi nilai tanah seperti persekitaran dengan kawasan yang telah dibangunkan, lokasi, jarak dari pusat bandar, kewujudan rizab jalan, perbelanjaan untuk meratakan permukaan tanah dan seumpamanya.
  • semua anggaran yang dibuat oleh penilai bertauliah hendaklah disokong oleh keterangan bukti yang munasabah.

 

PENENTUAN NILAI PASARAN

 

  • Bagi maksud Akta ini istilah “nilai pasaran” jika terpakai pada mana-mana tanah dijadualkan hendaklah bererti nilai pasaran tanah itu:
  • Pada tarikh penyiaran pemberitahuan dalam Warta di bawah seksyen 4, dengan syarat bahawa pemberitahuan itu hendaklah dalam dua belas bulan dari tarikhnya itu diikuti dengan suatu perisytiharan di bawah seksyen 8 berkenaan dengan kesemua atau beberapa bahagian tanah dalam kawasan yang dinyatakan itu; atau
  • Dalam hal-hal lain, pada tarikh penyiaran Warta bagi perisythiharan yang dibuat di bawah seksyen 8.

 

(1A) Dalam mentaksirkan nilai pasaran mana-mana tanah dijadulkan, penilai boleh menggunakan apa-apa cara penilaian yang sesuai pada nilai pasaran untuk mencapai nilai pasaran itu, dengan syarat perhatian hendaklah diberi kepada kira harga yang dibayar bagi penjualan yang terkini tanah yang mempunyai ciri-ciri yang serupa sebagaimana tanah dijadualkan itu terletak di dalam kawasan yang sama dengan tanah dijadualkan dan bahawa pertimbangan khusus hendaklah diberi terhadap transaksi terakhir mengenai tanah dijadualkan itu hendak ditaksir dibawah  subperenggan (1).

(1B) Jika hanya suatu bahagian tanah dijadualkan itu hendak diambil, nilai pasaran hendaklah ditentukan dengan merujuk kepada keseluruhan tanah sebagaimana yang ditunjukkan dalam dokumen hakmilik tanah dijadualkan itu dan selepas mengambil kira ciri-ciri tertentu bahagian itu.

(1C) Dalam mentaksir nilai pasaran mana-mana tanah dijadualkan, pertimbangan tidak diambil kira mengenai keterangan apa-apa transaksi penjualan yang telah dilakukan selepas tarikh yang disebut tentang tanah dijadualkan itu hendak ditaksir di bawah subperenggan (1).

(1D) Jika tanah yang dijadualkan hendak diambil itu dipegang di bawah suatu hakmilik bagi tempoh beberapa tahun, dalam mentaksir nilai pasaran, perhatian hendaklah diberi kepada tarikh habis tempoh pajakan itu sebagaimana yang ditunjukkan dalam dokumen hakmili, tetapi perhatian tidak perlu diberi kepada kemungkinan pemberimilikan kemudiannya kepada orang atau badan yang adalah tuan punyanya sebelum sahaja habis tempoh pajakan itu.

 

  • Dalam mentaksir nilai pasaran
  • Kesan daripada apa-apa syarat hakmilik yang dinyatakan atau yang tersirat yang membataskan penggunaan tanah yang dijadualkan itu; dan
  • Kesan daripada apa-apa larangan, pembatasan atau kehendak yang dikenakan oleh atau di bawah Akta Bendapurba 1976 berkaitan dengan mana-mana monument purba atau tapak sejarah dalam maksud Akta tersebut di atas tanah yang dijadualkan itu.

 

Hendaklah diambilkira

(2A) Dalam mentaksir nilai pasaran mana-mana tanah dijadualkan yang mana ianya Tanah Rizab Melayu di bawah mana-mana undang-undang bertulis berhubungan dengan perizaban Melayu, atau tanah pegangan Melayu di bawah Enakmen Perizaban Melayu Terengganu, atau tanah adat dalam Negeri Sembilan atau Melaka, fakta bahawa tanah itu adalah tanah rizab Melayu, tanah Pegangan Melayu atau tanah adat tidaklah boleh diambilkira kecuali jika tanah dijadualkan itu hendak diperuntukkan, selepas pengambilan itu, semata-mata bagi maksud faedah orang yang layak memegang tanah itu di bawah mana-mana undang-undang bertulis

 

(2B) (dipotong)

(2BA) Dalam mentaksir nilai pasaran mana-mana tanah dijadualkan, jika maklumat yang diperuntukan  oleh Pengarah Perancangan Bandar dan Desa Negeri atau Dato’Bandar Kuala Lumpur, mengikut mana-mana yang berkenaan, di bawah Seksyen 9A menunjukkan bahawa tanah dijadualkan itu adalah di dalam lingkungan kawasan Pihak Berkuasa Perancangan Tempatan, maka tanah itu hendaklah ditaksirkan dengan mengambilkira kegunaan tanah khusus bagi tanah itu sebagaimana yang ditunjukkan dalam pelan pembangunan itu.

(2C) Dalam mentaksir nilai pasaran mana-mana tanah dijadualkan yang mana jika tidak kerana pengambilan balik akan terus  dikekalkan bagi sesuatu maksud yang mana tiada permintaan dibuat atas kos munasabah kepada tuan punya tanah dijadualkan kerana menggunakan atau membeli tanah lain dan mengusahakannya dengan maksud yang sama pada tanah dijadualkan itu diusahakan, Jika Pentadbir tanah berpuas hati bahawa ini adalah bona fide diniatkan oleh tuan punya tanah dijadualkan itu.

(2D) Dalam mentaksir nilai pasaran mana-mana tanah dijadualkan yang adalah satu tanah estet, atau menjadi sebahagian daripada satu tanah estet dalam erti seksyen 214A Kanun Tanah Negara, nilai pasaran tidak boleh dalam apa-apa cara menjejaskan hakikat bahawa ia boleh dijual kepada seseorang.

 

  • Jika nilai pasaran mana-mana tanah dijadualkan telah dinaikkan atau dinaikkan pada masa itu, melalui salah satu daripada cara berikut, kenaikan sedemikian adalah tidak dimasukkan:
  • Suatu kenaikan dengan cara apa-apa pembaikan yang telah dibuat oleh pemunya atau orangyang berkepentingan sebelumnya dalam masa 2 tahun sebelum perisytiharan di bawah sseksyen 8 disiarkan dalam Warta, melainkan jika dibuktikan bahagian pembaikan itu telah dibuat dengan bona fide dan tidak dimaksudkan bagi prosiding pengambil tanah itu;
  • Suatu kenaikan disebabkan oleh penggunaan tanah atau mana-mana premis di atasnya, dengan cara yang boleh dihalang oleh mana-mana mahkamah atau bertentangan dengan undang-undang, atau yang boleh membahayakan kesihatan penghuni premis itu atau kesihatan awam.

 

(3A) nilai mana-mana bangunan di atas mana-mana tanah yang hendak diambil tidak  boleh diambilkira bahawa jika bangunan yang dibina itu tidak dibenarkan atas alasan:

 

  • Kategori kegunaan tanah; dan
  • Syarat atau sekatan nyata atau tersirat,

 

Untuk kepadanya tanah itu tertakluk atau disifatkan di bawah undang-undang tanah Negeri.

 

8.7       TUNTUTAN BAYARAN-BAYARAN SAMPINGAN

Secara umum terdapat lima tajuk tuntutan yang menjadi asas tuntutan yang diberi perhatian oleh pihak berkuasa dalam kes pengambilan tanah. Tuntutan-pampasan yang dibenarkan ialah:

  • Nilai Pasaran Harta Tanah
  • Pecah-pisah.
  • Penjejasan terbabit.
  • Naik-nilai tanah.
  • Kacau-ganggu.

Perbincangan di bahagian ini mengupas amalan yang sedang diguna pakai oleh beberapa buah negara terpilih seperti England, India, Australia dan Semenanjung Malaysia tentang bentuk tuntutan yang dibenarkan oleh perundangan negara masing-masing. Jadual 4.1 dan 4.2 di Lampiran B membandingkan tuntutan di beberapa negara terpilih.

8.7.1     Nilai Pasaran Tanah

Bahagian utama yang perlu diberi perhatian oleh pihak berkuasa ialah menentukan pampasan terhadap tanah yang diambil. Dua elemen penting yang perlu diambil kira dalam menentukan pampasan ialah menentukan nilai pasaran tanah dan nilai bangunan. Penilaian terhadap nilai tanah biasanya akan dipengaruhi oleh beberapa faktor tertentu. Menurut Ismail (2010), faktor lokasi, keadaan ekonomi semasa, polisi kerajaan dan geografi merupakan elemen utama yang mempengaruhi nilai tanah. Pada masa yang sama, fesyen dan cita rasa penduduk juga turut mempengaruhi permintaan harta tanah dan nilai pasarannya. Bagi tujuan penilaian bangunan, faktor yang mempengaruhi nilainya ialah sifat dan keadaan harta tanah itu sendiri. Perbezaan nilai bangunan boleh dilihat dalam bentuk jenis reka bentuk, bahan binaan, jumlah bilik tidur, kebolehsuaian, keadaan pembaikan dan kemudahan yang disediakan seperti garaj, langkan dan sebagainya

Sebelum seseorang penilai bertindak untuk membuat penilaian mana-mana tanah yang diambil, kepekaannya terhadap perkara yang perlu dipertimbangkan dalam menentukan pampasan tanah mengikut undang-undang adalah perlu. Bahagian seterusnya adalah untuk melihat peruntukan akta yang menggariskan perkara yang perlu diambil kira dalam penentuan pampasan mengikut beberapa buah negara terpilih.

Kebanyakan negara menetapkan prinsip yang perlu dipertimbangkan dalam penentuan pampasan. Prinsip berkenaan bertindak sebagai garis panduan kepada pihak berkuasa untuk menentukan pemberian pampasan yang mencukupi kepada pemilik-pemilik tanah. Menurut Lawrence, Rees dan Britton (1971), antara perkara yang perlu diambil kira dalam penentuan pampasan ialah:

  • Kerosakan yang wujud akibat daripada peruntukan undang-undang yang digunakan oleh pihak berkuasa untuk mengambil tanah.
  • Kerosakan yang berlaku akibat daripada tindakan pihak berkuasa yang hendak mengambil tanah.
  • Kerosakan yang wujud mempunyai kaitan dengan tanah bukannya kerosakan terhadap tubuh badan atau urusan perniagaan yang dijalankan.
  • Kerosakan yang wujud pula disebabkan oleh pelaksanaan projek dan bukannya disebabkan oleh penggunaan kemudahan selepas projek siap dilaksanakan.

Undang-undang di kebanyakan negara telah menetapkan dengan jelas perkara yang boleh dipertimbangkan dalam menentukan pampasan. Berdasarkan kepada semakan yang dibuat, didapati bahawa peruntukan tentang perkara yang sering diambil kira oleh pihak berkuasa di India hampir sama dengan peruntukan APT 1960. Perbezaan yang wujud antara kedua-dua negara boleh dilihat apabila undang-undang di India membenarkan bayaran pampasan untuk  kehilangan pendapatan tetapi tidak di bawah peruntukan APT 1960.

Sementara itu, beberapa peruntukan undang-undang di England tentang perkara yang perlu dibayar pampasan adalah hampir sama dengan peruntukan undang-undang di India dan Semenanjung Malaysia.  Kelainan yang ketara ialah perundangan di England menetapkan tiada pampasan boleh dibayar terhadap sebarang kenaikan nilai tanah akibat daripada penggunaan premis yang berlawanan dengan sebarang peruntukan undang-undang tetapi peruntukan ini tidak terdapat di bawah perundangan di India dan Malaysia. Di England, terdapat peruntukan yang membenarkan penentuan pampasan berasaskan kos pembinaan semula bangunan bagi bangunan unik yang tidak mempunyai nilai pasaran atau permintaan sama seperti ditetapkan di bawah peruntukan undang-undang pengambilan tanah di India dan Malaysia.

8.7.2    Pecah-Pisah

Pecah-pisah bermaksud sebahagian daripada mana-mana lot tanah yang terlibat dengan pengambilan telah terpisah daripada bahagian yang lain akibat daripada pengambilan tanah oleh pihak berkuasa dan pemilik-pemilik tanah akhirnya akan memegang atau memiliki bahagian-bahagian yang tidak diambil. Dalam erti kata lain, pengambilan tanah menyebabkan tanah terbelah lebih daripada dua bahagian. Contoh mudah yang boleh dilihat terhadap maksud pecah-pisah ialah apabila pihak berkuasa hanya mengambil sebahagian tanah untuk tujuan pembinaan jalan raya telah merentangi tanah terlibat sehingga menyebabkan tanah yang tidak diambil terpisah antara satu dengan lain. Ini seperti ditunjukkan dalam Rajah 4.1.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
Sumber. Gibbard, 2001.

 

Rajah 4.1: Pecah-pisah Pemilik-pemilik tanah berhak di sisi undang-undang untuk mendapat pampasan terhadap tanah yang telah diambil termasuklah juga bayaran terhadap kemerosotan nilai tanah berbaki yang terjadi akibat daripada pengambilan tanah yang telah dilaksanakan. Pecah-pisah lebih memberi perhatian kepada kejatuhan nilai tanah baki yang tidak diambil oleh pihak berkuasa (Brown, 2004). Oleh yang demikian, adalah menjadi tugas penilai menggunakan kaedah perbandingan dengan mengambil kira nilai tanah sebelum dan selepas pengambilan bagi menentukan kemerosotan nilai yang telah dialami oleh pemilik-pemilik tanah. Pemilik-pemilik tanah juga boleh meminta pihak berkuasa untuk mengambil kesemua tanahnya sekiranya mereka boleh membuktikan bahawa pengambilan sebahagian tanah akan menyebabkan kemerosotan nilai yang banyak terhadap tanah, bangunan atau kilang yang masih dimiliki termasuklah sekiranya bahagian yang tertinggal tidak lagi ekonomik untuk dijalankan apa-apa kegiatan pertanian (Denyer-Green, 1982).

 

Sementara itu, Brown (1972) pula berhujah bahawa kerosakan terhadap tanah akibat daripada pecah-pisah boleh digolongkan kepada beberapa bahagian iaitu:

  • Kerosakan yang berlaku terhadap tanah berbaki akibat daripada pemisahan bahagian yang diambil.
  • Kerosakan yang berlaku terhadap tanah berbaki akibat daripada cadangan penggunaan oleh pihak berkuasa.
  • Kerosakan yang berlaku terhadap tanah berbaki akibat daripada perlaksanaan kerja-kerja pembinaan terhadap tanah yang diambil.
  • Kerosakan yang berlaku terhadap tanah berbaki akibat daripada penggunaan sebenar bahagian yang diambil.

 

Hanya kerosakan tanah yang tergolong sebagai pecah-pisah seperti yang dinyatakan pada butiran:

(i)        Sahaja yang akan diambil kira sebagai pecah-pisah.

Tuntutan untuk butiran:

(ii)       Adalah tergolong sebagai penjejasan terbabit sementara butiran (iii) dan (iv) tidak dibenarkan oleh undang-undang. Pada masa yang sama, sebarang kerosakan yang berlaku terhadap tanah jiran bersebelahan yang tidak terlibat dengan pengambilan tidak boleh dituntut pampasan di bawah tuntutan pecah-pisah.

 

Walau bagaimanapun, konsep pecah-pisah dan penjejasan terbabit merupakan dua konsep yang hampir sama, mengelirukan dan mempunyai pandangan yang berbeza-beza. Misalnya, mengikut Brown (1972), pecah-pisah boleh berlaku akibat daripada tindakan pihak berkuasa mengambil mana-mana bahagian tertentu sehingga menyebabkan kemerosotan terhadap nilai tanah baki, manakala penjejasan terbabit pula boleh terjadi akibat daripada cadangan pihak berkuasa hendak menjalankan kerja-kerja di atas bahagian yang akan diambil telah menyebabkan kemerosotan nilai bahagian yang tertinggal. Untuk pemahaman lanjut, perenggan seterusnya akan membincangkan konsep penjejasan terbabit.

 

8.7.3    Penjejasan Terbabit

 

Penjejasan terbabit yang berlaku terhadap mana-mana tanah yang telah diambil oleh pihak berkuasa menyebabkan bahagian selebihnya mengalami kemerosotan nilai. Penjejasan terbabit mempunyai konsep yang hampir sama dengan pecah-pisah apabila kedua-duanya merujuk kepada kemerosotan nilai tanah berbaki kecuali penjejasan terbabit tidak melibatkan pemotongan tanah kepada dua bahagian berasingan (Raff, 2002) seperti ditunjukkan dalam  Rajah 4.2 berikut:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
Rajah 4.2: Penjejasan terbabit.

 

 

Menurut Gilmore dan Vermuth (1968), mana-mana bahagian tanah yang terlibat dengan pengambilan, pemilik-pemiliknya telah diperuntukkan oleh undang-undang untuk mendapat pampasan sewajarnya terhadap bahagian yang telah diambil termasuklah pampasan terhadap bahagian yang tidak diambil (tanah berbaki) yang mengalami kemerosotan nilai yang dimiliki oleh pemilik tanah yang sama. Konsep penjejasan terbabit boleh dilihat dari dua perspektif yang berbeza. Dari satu sudut, penjejasan terbabit boleh diistilahkan sebagai kejatuhan nilai tanah akibat daripada pembangunan tanah terlibat sehingga menyebabkan kemerosotan nilai harta tanah berbaki. Sementara itu, dari satu sudut lain pula penjejasan terbabit boleh terjadi apabila pengambilan tanah telah menyebabkan kerosakan lain kepada mana-mana pemilik tanah dalam bentuk bunyi bising, pencemaran habuk, gangguan keselamatan dan seumpamanya (Denyer-Green, 1982; Collier, 1982). Huraian tentang kedua-dua perkara ini boleh diikuti di perenggan selanjutnya.

 

8.7.6    Naik Nilai

Perkataan naik nilai bermaksud sebarang kenaikan nilai tanah yang berlaku akibat daripada tindakan atau keputusan pihak berkuasa untuk melaksanakan apa-apa projek bagi tujuan awam. Sebatang jalan raya yang dibina telah menyebabkan kenaikan nilai harta tanah berdampingan dengannya. Pada masa yang sama pembinaan jalan raya di atas mana-mana tanah akan menyebabkan nilai tanah baki juga akan turut meningkat. Oleh yang demikian, pihak berkuasa boleh menuntut kenaikan nilai tersebut daripada pemilik-pemiliknya. Oleh kerana nilai yang hendak dipastikan ialah nilai kepada pemilik-pemilik tanah dan bukannya kepada pihak yang mengambil tanah, maka sebarang kenaikan nilai tersebut akan diambil kira oleh pihak berkuasa dan perlu ditolak daripada jumlah pampasan yang diterima oleh pemilik-pemilik tanah.

Denyer-Green (1985) telah menetapkan bahawa naik nilai tanah ialah keadaan apabila:

 

  • pemilik-pemilik tanah dibayar pampasan terhadap segala kerugian yang ditanggung akibat daripada pengambilan tanah.
  • kerugian yang dialami oleh pemilik-pemilik tanah adalah berdasarkan nilai tanah yang telah diambil kepada pemilik-pemilik tanah dan bukannya nilai kepada pihak berkuasa
  • sekiranya berlaku kenaikan nilai tanah, maka pembayaran pampasan dibenarkan kerana tanah tersebut telah mempunyai nilai potensi sebelum pengambilan tanah berlaku, tetapi sekiranya nilai potensi hanya berlaku sebaik sahaja pengambilan tanah diumumkan, maka pemberian pampasan tidak dibenarkan kerana nilai potensi hanya wujud disebabkan kesesuaian tanah tersebut dengan projek yang hendak dijalankan.
  • nilai pasaran tanah pula tidak boleh berbeza dengan nilai tanah yang diberikan kepada pemilik-pemilik tanah.
  • kenaikan nilai tanah akibat daripada pengambilan tanah tidak boleh dipertimbangkan dalam pemberian pampasan selanjutnya.

 

Di Semenanjung Malaysia, Seksyen 2 (b) Jadual Pertama APT 1960 telah membenarkan pihak berkuasa untuk menilai sebarang kenaikan nilai tanah selebihnya dan seterusnya memotong jumlah kenaikan nilai tersebut daripada jumlah keseluruhan pampasan yang ditawarkan. Ini berasaskan kepada prinsip bahawa seseorang berkepentingan tidak boleh menikmati keuntungan berlebihan akibat daripada pengambilan tanah tetapi perlu berada dalam keadaan dan kedudukan yang sama selepas pengambilan tanah seperti kedudukannya sebelum pengambilan berlaku. Berbanding dengan England, tiada tuntutan boleh dibuat oleh pihak kerajaan negara berkenaan kepada pemilik-pemilik tanah disebabkan oleh kenaikan nilai tanah kerana tiada peruntukan sedemikian dalam mana-mana perundangan terlibat dengan pengambilan tanah (Denyer-Green, 1985).

8.7.7    Kacau-Ganggu

Apabila sebidang tanah diambil oleh pihak berkuasa bagi menjalankan apa-apa projek awam, pemilik-pemilik tanah biasanya perlu berpindah ke tempat lain dan mencari harta tanah gantian untuk meneruskan kehidupan. Antara kos yang perlu dibelanjakan ialah kos perpindahan, kos mendapatkan harta tanah gantian, perbelanjaan peguam dan penilai, kos menanggung kehilangan pendapatan dan kehilangan nama-baik perniagaan. Didapati bahawa pampasan untuk kacau-ganggu hanya akan dibayar sekiranya pemilik-pemilik dapat membuktikan bahawa mereka
benar-benar mengalami kerugian tersebut akibat daripada pengambilan tanah. Pada masa yang sama pemilik-pemilik tanah perlu juga membuktikan bahawa kerugian yang berlaku tidak terpencil dan berlaku disebabkan oleh tindakan pihak kerajaan mengambil tanah mereka.

8.7.7.1  Kos Perpindahan

 

Kos perpindahan boleh terbahagi kepada kos untuk mengeluarkan barangan yang terlekat (fixtures) kepada bangunan untuk dipasangkan ke tempat lain. Kos ini dianggap sebagai kos perpindahan yang perlu dibayar oleh pihak berkuasa dan menjadi amalan di England. Kos untuk mengeluarkan mesin kilang daripada tapak yang telah diambil oleh pihak berkuasa dan kos untuk memindahkan barangan juga merupakan kos perpindahan yang perlu ditanggung oleh pihak berkuasa (Brown, 1972). Bagi membolehkan pemilik-pemilik tanah berjaya dalam tuntutan berkenaan, biasanya mereka perlu mendapatkan beberapa tawaran harga daripada syarikat-syarikat pengangkutan dan pemilik-pemilik tanah perlu memilih tawaran terbaik dengan mengemukakan resit atau invois kepada pihak berkuasa. Setelah memastikan bahawa tuntutan yang dibuat adalah benar dan munasabah, pihak berkuasa perlu membayar kos-kos berkenaan (Baum & Sams, 1991).

 

Di Semenanjung Malaysia, kos perpindahan telah diperuntukkan dengan jelas di bawah Seksyen 2 (e), Jadual Pertama, APT 1960 yang menetapkan bahawa pihak berkuasa perlu membayar pampasan yang berpatutan kepada pemilik-pemilik tanah yang terpaksa menukar tempat kediaman atau tempat perniagaannya dan kos lain yang bersampingan akibat daripada perpindahan tersebut. Kos-kos yang terlibat akibat daripada perpindahan termasuklah kos menyewa tempat simpanan barangan sementara turut dibenarkan. Kedua-dua kos berkenaan merupakan kos-kos yang lazim yang dibayar oleh pihak berkuasa kepada pemilik-pemilik tanah. Walau bagaimanapun, fi untuk bayaran profesional bagi mendapatkan bangunan baharu jarang diamalkan oleh pentadbir-pentadbir tanah di Malaysia.

8.7.7.2 Kos Penyimpanan Barangan Sementara

 

Kos penyimpanan barangan secara sementara juga merupakan salah satu daripada elemen kos perpindahan yang perlu dibayar oleh pihak berkuasa kepada pemilik-pemilik tanah. Kes yang boleh rujuk ialah kes Mahajan and another (Personel Representatives of O. N. Mahajan Deceased) lawan Haringey London Borough Council, Lands Tribunal [1977] RVR 307. Berdasarkan kepada tuntutan yang dikemukakan, Tribunal Tanah yang bersidang telah memutuskan pihak berkuasa perlu membayar pampasan kos perpindahan, kos penyimpanan barangan sementara, kehilangan nama-baik perniagaan, kos pemberitahuan pelanggan syarikat disebabkan perubahan alamat dan kos memindahkan kelengkapan perniagaan ke tempat baharu. Keputusan berkenaan membuktikan bahawa kos untuk penyimpanan barangan sementara memang dibenarkan mengikut undang-undang.

 

8.7.7.3 Kos Mendapatkan Kediaman Alternatif

 

Kos yang perlu dibelanjakan bagi mendapatkan premis alternatif juga merupakan sebahagian daripada kos perpindahan yang dibenarkan di beberapa negara terpilih. Ini termasuklah kos yang perlu dibayar kepada pemilik-pemilik tanah bagi mendapatkan perkhidmatan ejen harta tanah, penilai, peguam dan seumpamanya bagi mendapatkan kediaman alternatif. Merujuk kepada kes Harley lawan Crawley Development Corporation [1957] 1 All ER 504, mahkamah memutuskan bahawa kos lazim yang boleh dituntut oleh pemilik-pemilik tanah bagi mendapatkan kediaman atau perniagaan alternatif adalah seperti fi penilai dan fi peguam. Jumlah bayaran ini tidak hanya melibatkan perkhidmatan yang berjaya mendapatkan premis alternatif sahaja tetapi juga membiayai perkhidmatan walaupun perkhidmatan tersebut gagal membantu pemilik-pemilik tanah mendapat premis gantian mengikut cita rasa pemilik-pemilik tanah. Dalam erti kata lain, pampasan yang wajar dibayar oleh pihak berkuasa tidak semestinya melibatkan satu perkhidmatan sahaja tetapi mungkin melibatkan beberapa perkhidmatan lain sebelum pemilik-pemilik tanah berjaya mendapatkan premis yang bersesuaian.

Sebaliknya, kos yang telah dibelanjakan oleh pemilik-pemilik tanah bagi mendapatkan kediaman alternatif tidak dibayar pampasan oleh pentadbir-pentadbir tanah di Semenanjung Malaysia. Ini diperkuatkan lagi dengan garis panduan yang dikeluarkan oleh Pekeliling KPTG Bilangan 1/2005 bertarikh 11 April 2005 yang mengarah pentadbir-pentadbir tanah untuk tidak membenarkan bayaran seperti fi ahli profesional kepada pemilik-pemilik tanah. Peraturan  ini sebenarnya menyebabkan ketidakadilan dan gagal membantu pemilik-pemilik tanah mendapatkan pampasan yang mencukupi kerana perbelanjaan fi penilai, peguam, jurutera, arkitek dan seumpamanya memang perlu dibelanjakan oleh pemilik tanah dalam usaha untuk mendapatkan kediaman alternatif.

8.8       PERKARA-PERKARA DIAMBIL KIRA DALAM PENENTUAN PAMPASAN

 

Dalam menentukan amaun pampasan yang hendak diawardkan bagi mana-mana tanah dijadualkan yang diambil di bawah Akta ini pertimbangan hanya boleh diberi kepada perkara-perkara yang berikut sahaja:

 

  • Nilai pasaran sebagaimana ditentukan menurut seksyen 1 Jadual ini;
  • Apa-apa kenaikan, yang hendaklah dipotong daripada jumlah pampasan, pada nilai tanah yang lain kepunyaan orang yang berkepentingan itu yang mungking trakru daripada pengguna tanah yang diambil milik itu;
  • Kerosakan, jika ada yang ditanggung atau mungkin ditanggung oleh orang yang berkepentingan itu semasa Pentadbir tanag mengambil milik tanah tersebut, disebabkan oleh pengasingan tanah itu daripada tanahnya yang lain;
  • kerosakan, jika ada yang ditanggung atau mungkin akan ditanggung oleh orang yang berkepentingan itu semasa Pentadbir Tanah mengambil milik tanah itu oleh sebab pengambilan itu menyebabkan kesan mudarat pada hartanya yang lain, sama ada harta alih atau tak alih, dengan apa-apa cara lain;
  • jika akibat dari pengambilan itu, dia terpaksa atau mungkin terpaksa menukar tempat kediaman atau tempat perniagaannya perbelanjaan yang berpatutan, jika ada, yang bersampingan dengan penukaran itu; dan
  • jika hanya sebahagian tanah itu sahaja hendak diambil, apa-apa pengusahaan oleh Kerajaan Negeri, atau oleh Kerajaan, orang atau perbadanan yang bagi pihak siapa tanah itu hendak diambil, bagi membina atau mendirikan jalan, longkang, bidung, papan atau kemudahan-kemudahan lain yang memberi faedah pada mana-mana bahagian tanah yang belum diambil, melainkan pengusahaan itu jelas dan boleh dikuatkuasakan.

 

8.9       PERKARA-PERKARA YANG TIDAK DIAMBILKIRA DALAM PENENTUAN PAMPASAN

 

Dalam menentukan amaun pampasan yang hendak diawardkan bagi mana-mana tanah dijadualkan yang diambil dibawah Akta ini perkara-perkara yang berikut tidak boleh diberi pertimbangan:

 

  • Tingkat kedesakan keadaan yang telah membawa kepada pengambilan itu;
  • Apa-apa kengganan orang yang berkepentingan itu untuk melepaskan tanah yang telah diambil;
  • Apa-apa kerosakan yang ditanggung oleh orang berkepentingan yang jika disebabkan oleh orang perseorangan tidak akan menjadi suatu kuasa tindakan yang baik;
  • Apa-apa susutan mutu tanah yang diambil yang mungkin berakibat daripada tujuan tanah itu akan digunakan apabila diambil;
  • Apa-apa kenaikan pada mutu tanah yang diambil yang mungkin terakru daripada tujuan tanah itu akan digunakan apabila diambil;
  • Apa-apa perbelanjaan mengenai tambahan atau pembaikan pada tanah yang diambil itu yang ditanggung beban selepas tarihk tersiarnya perisythiharan di bawah Seksyen 8, melainkan jika tambahan atau pembaikan itu adalah perlu bagi penyenggaraan apa-apa bangunan oleh keadaan baik, dan melainkan dalam hal tanah pertanian, apa-apa wang yang dibelanjakan untuk penanaman tanaman yang berterusan di atasnya.

 

 

8.10      PERLAKSANAAN BAYARAN PAMPASAN

 

Jika dalam mana-mana siasatan yang dibuat oleh Pentadbir Tanah di bawah seksyen 12, atau dalam apa-apa pernyataan bertulis yang dikehendaki oleh Pentadbir  Tanah di bawah subseksyen (2) seksyen 11, mana-mana orang yang berkepentingan telah:

 

  • Membuat suatu penilaian tentang atau menurut pampasan bagi mana-mana tanah atau apa-apa kepentingan mengenainya, orang itu tidak boleh pada bila-bila masa diawardkan apa-apa amaun yang berlebihan daripada amaun yang di nyatakan atau dituntut;
  • Enggan, atau telah lalai tanpa sebab yang mencukupi untuk diterima oleh Hakim, membuat tuntutan pampasan, orang itu tidak boleh pada bila-bila masa diawardkan apa-apa amaun yang berlebihan daripada amaun yang diawardkan oleh Pentadbir Tanah.

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s